Projectvoorstel 1 – Meer bussen naar dorpen door een efficiëntere lijnverdeling
Bijgewerkt op: 24 sep
Een betere spreiding van busritten over Vlaanderen
Probleemstelling
In verschillende Vlaamse dorpen en deelgemeenten is het aanbod van openbaar vervoer beperkt. Op bepaalde momenten zijn er slechts enkele busritten per dag, waardoor inwoners lang moeten wachten of meerdere keren moeten overstappen om hun bestemming te bereiken.
Tegelijkertijd bestaan er trajecten waar verschillende buslijnen gedeeltelijk dezelfde route volgen of naar dezelfde bestemming rijden. Vooral wanneer verschillende bussen kort na elkaar vertrekken, kan er sprake zijn van een minder efficiënte verdeling van de beschikbare capaciteit.
Daarom willen we onderzoeken of een deel van deze capaciteit anders kan worden ingezet.
Ons voorstel
We willen de bestaande buslijnen en dienstregelingen grondig analyseren. Wanneer verschillende lijnen dezelfde bestemming bedienen en bepaalde ritten weinig aanvullende meerwaarde bieden, kan worden onderzocht of enkele van deze ritten anders kunnen worden ingepland.
De vrijgekomen capaciteit kan vervolgens worden gebruikt om meer busritten naar dorpen en deelgemeenten met een beperkte dienstverlening te organiseren.
Het gaat dus niet om zomaar busritten schrappen. Het uitgangspunt is om het netwerk slimmer te organiseren en beschikbare middelen daar in te zetten waar de vervoersnood het grootst is.
Meer aandacht voor dorpen
Kleine dorpen mogen niet vergeten worden in de ontwikkeling van het openbaar vervoer. Voor veel inwoners is de bus de verbinding met een station, school, werk, winkel of centrumstad.
Een beperkte dienstverlening kan ervoor zorgen dat inwoners afhankelijk worden van een auto of dat een verplaatsing met het openbaar vervoer onnodig lang duurt.
Door beschikbare buscapaciteit beter te verdelen, kunnen bijvoorbeeld extra ochtend-, middag- en avondritten worden voorzien op verbindingen waar vandaag grote gaten in de dienstregeling bestaan.
Overlap tussen buslijnen verminderen
Een belangrijk onderdeel van het project is het onderzoeken van overlappende buslijnen.
Daarbij wordt gekeken naar situaties waarin:
verschillende lijnen dezelfde bestemming hebben;
meerdere lijnen grotendeels hetzelfde traject volgen;
bussen kort na elkaar dezelfde richting uit rijden;
bepaalde verbindingen een vergelijkbare functie hebben;
en er op sommige trajecten meer capaciteit beschikbaar is dan op andere.
Wanneer uit de analyse blijkt dat een rit zonder grote gevolgen kan worden aangepast, kan die capaciteit worden verschoven naar een minder goed bediend gebied.
Geen verbindingen zomaar schrappen
Een belangrijke voorwaarde is dat reizigers niet zomaar hun verbinding verliezen.
Voor iedere voorgestelde wijziging moet worden onderzocht:
hoeveel reizigers de rit gebruiken;
welke alternatieven beschikbaar zijn;
of er voldoende aansluitingen blijven bestaan;
welke gevolgen de wijziging heeft voor scholieren en werknemers;
en of het dorp nog steeds op een redelijke manier bereikbaar blijft.
Een busrit met relatief weinig reizigers kan bijvoorbeeld toch belangrijk zijn omdat het de enige verbinding van een dorp met een station is.
Daarom moet iedere wijziging worden bekeken vanuit het volledige netwerk en niet alleen vanuit individuele reizigersaantallen.
Betere aansluitingen
De vrijgekomen capaciteit kan ook worden gebruikt om aansluitingen te verbeteren.
Een busverbinding naar een station heeft bijvoorbeeld weinig nut wanneer de bus structureel aankomt nadat de belangrijkste trein vertrokken is. Door dienstregelingen beter op elkaar af te stemmen, kan dezelfde buscapaciteit een veel groter praktisch nut krijgen.
Het project wil daarom inzetten op betere aansluitingen tussen:
dorp → bus → station → trein → stad
en omgekeerd.
Lokale noden centraal
Bij de herziening van de dienstregeling moet ook worden geluisterd naar inwoners en lokale besturen.
Dorpen kunnen aangeven waar de grootste problemen liggen en op welke momenten extra busritten nodig zijn. Denk bijvoorbeeld aan vroege ochtendritten voor werknemers, schoolritten, verbindingen in de namiddag en avondritten voor studenten en mensen die na hun werk naar huis moeten.
Zo ontstaat een dienstregeling die niet alleen op papier efficiënt is, maar ook daadwerkelijk aansluit bij het dagelijkse leven van de reiziger.
Gefaseerde uitvoering
Het project kan in verschillende stappen worden uitgevoerd.
1. Analyse van het bestaande netwerk
Alle lijnen, ritten, trajecten en bestemmingen worden onderzocht.
2. Opsporen van overlap
Er wordt nagegaan waar verschillende lijnen dezelfde of vergelijkbare trajecten bedienen.
3. Analyse van vervoersnoden
Dorpen en deelgemeenten met onvoldoende dienstverlening worden in kaart gebracht.
4. Herverdeling van capaciteiT
Waar mogelijk worden ritten anders georganiseerd en wordt capaciteit ingezet op onderbediende verbindingen.
5. Proefprojecten
Nieuwe verbindingen kunnen eerst tijdelijk worden getest.
6. Evaluatie
Na de proefperiode wordt bekeken hoeveel reizigers gebruikmaken van de nieuwe verbindingen en welke effecten de aanpassingen hebben.
Doel van het project
Met dit project willen we komen tot een openbaarvervoernetwerk waarin beschikbare buscapaciteit zo efficiënt mogelijk wordt ingezet.
Het doel is:
🚌 meer busritten naar onderbediende dorpen;
🔄 minder onnodige overlap tussen buslijnen;
🚉 betere aansluitingen op treinen;
🏘️ betere bereikbaarheid van dorpen en deelgemeenten;
👩🎓 betere verbindingen voor scholieren en studenten;
👷 betere bereikbaarheid voor werknemers;
🌙 meer mogelijkheden buiten de klassieke spitsuren;
en vooral: een busnetwerk dat beter aansluit bij de behoeften van de reiziger.
Conclusie
Een sterk openbaar vervoer bestaat niet alleen uit veel verbindingen in grote steden. Ook kleinere dorpen verdienen een betrouwbare en bruikbare busverbinding.
Door bestaande busritten en overlappende lijnen kritisch te bekijken, kunnen we onderzoeken of beschikbare capaciteit beter verdeeld kan worden. Waar meerdere bussen dezelfde bestemming bedienen, kan een deel van die capaciteit mogelijk worden ingezet op plaatsen waar inwoners vandaag lang moeten wachten of nauwelijks openbaar vervoer hebben.
Minder onnodige overlap, meer bereikbaarheid waar die nodig is.
Dat is de kern van Projectvoorstel 1.
